Thảo luận: Dạy và học theo phương thức E - Learning (Giào dục trực tuyến hay dạy học online) trong giai đoạn đại dịch Vi rút Corona

TS. Phan Ngọc Thanh

Chuyên gia tư vấn quản lý Công ty INLEN

Giảng viên cơ hữu khoa Quản trị  kinh doanh ĐH Nguyễn Tất Thành

thanh.phan@inlen.com

  1. Tại sao phải dạy và học theo phương thức E- Learning
  • Vào khoảng 500 năm trước Công nguyên, Hearclitus - một triết lý gia người Hy Lạp đã phát biểu “ Không có gì tồn tại vĩnh viễn, trừ sự thay đổi ! ”.
  • Trong thời đại của chúng ta, khi mà nhịp điệu của sự thay đổi đang ngày càng gia tăng thì chân lý của câu nói trên càng được minh chứng, đặc biệt là trong thế giới công việc.
  • Thời kỳ mà người ta làm những công việc như nhau với những cách làm như nhau trong suốt quãng đời làm việc nay đã thuộc về quá khứ. Môi trường làm việc cũng đã đổi thay một cách sâu sắc trong vòng 40 năm trở lại đây và thật khó có thể hình dung rằng ”thời vàng son” ấy sẽ quay trở lại.
  • Thay đổi không đơn thuần là một chướng ngại vật nhất thời hay một vấn đề cần được giải quyết ngay để chúng ta sớm quay lại với trạng thái ban đầu, trái lại, thay đổi diễn ra mọi lúc. Không một doanh nghiệp, không một tổ chức nào đứng yên mà không cần thay đổi. Sự tự mãn đã không còn chỗ đứng trong thế giới công việc, bởi lẽ cách thức làm việc của ngày hôm qua chỉ còn thích hợp cho con người của ngày hôm qua mà thôi.
  • Suy cho cùng: Thay đổi là quy luật tất yếu của mọi đối tượng, mọi chủ thể, để thích ứng với  sự tiến hóa, nhằm tồn tại, phát triển và trường tồn.
  • Trong thời đại toàn cầu hoá và môi trường giáo dục cạnh tranh gia tăng như hiện nay, các trường Đại học không thể nằm ngoài quy luật của sự thay đổi, nhất là phải thay đổi cách dạy, cách học, khi mà có nhiều tác nhân bên ngoài gây ra sự thay đổi cho ngành giáo dục như: Khoa học và Công nghệ; Xã hội; Pháp luật; Kinh tế… Công nghệ dạy và học luôn đi theo xu hướng phát triển, tiến bộ và cởi mở hơn, đặc biệt là sự tác động mạnh mẽ của nền công nghệ 4.0 và trí tuệ nhân tạo, đã làm cho công việc day và học phải tiếp cận với phương thức giao tiếp mới ( New information), gắn liền với phương tiện truyền thông (Media), và kỹ thuật số ( Digital)E- Learning là một trong những phương thức dạy và học tiếp cận theo phương thức giao tiếp mới dựa trên nền tảng phương tiện của công nghệ thông tin và truyền thông mới (New Information and Communication Technology), mà  E- Learning trở thành một phương pháp và công cụ tối ưu và tiện ích nhất đến thời điểm hiện nay, nhất là khi tác nhân đại dịch coraona đang bùng phát toàn cầu, phương thức dạy và học truyền thống phải tạm hoãn do sợ bị lây nhiễm bệnh1 thì phương thức dạy và học theo phương thức E- Learning (giáo dục trực tuyến hay dạy học online) càng trở nên có ý nghĩa thời sự.
  • Hiện nay có rất nhiều các quan điểm khác nhau về đào tạo trực tuyến trên các phương tiện thông tin đại chúng. Tùy thuộc vào quan điểm của từng người mà đào tạo E- Learning (giáo dục trực tuyến hay dạy học online ) là một phương thức học tập tốt hay không tốt. Để làm sáng tỏ sự băn khoăn này, chúng tôi sẽ chia sẻ với các bạn một số vấn đề theo quan điểm cá nhân để chúng ta có thể thảo luận làm sáng tỏ việc dạy và học theo phương thức này.
  1. Những điều cần biết về E- Learning ( Giáo dục trực tuyến hay dạy học online)
  • Thứ nhất, việc học trực tuyến đã có mặt từ khá lâu. Khóa học qua mạng đầu tiên được đưa ra vào năm 1986 bởi trường Đại học John F. Kennedy ở California – Hoa Kỳ. Cho đến ngày nay, tại Mỹ đã có tổng số 21 triệu đăng ký học tập qua website học online. Theo một nghiên cứu của tổ chức Babson Survey Research Group cho thấy vào năm 2013 tại Mỹ đã có trên 7 triệu sinh viên đăng ký tham gia lớp học online.
  • Thứ hai, kết quả học trực tuyến không hề thua kém học truyền thống.

Các chuyên gia về đào tạo giáo dục đã có hơn 30 năm nguyên cứu cho thấy kết quả học tập tại các website học trực tuyến không hề thua kém so với các lớp học truyền thống. Dựa vào ưu điểm về sự tiên ích của học online nên nhiều người cho rằng nó dễ dàng hơn đào tạo truyền thống. Tuy nhiên, khóa học trực tuyến qua mạng có nghiêm ngặt và khó khăn hay không cũng tùy thuộc vào giảng viên và sự đánh giá của web elearning.

  • Thứ ba, học tập trực tuyến đang ngày càng phát triển và lan rộng.

Một nghiên cứu cho thấy, hiện nay có trên 80% các tổ chức và trường đại học cung cấp và thiết kế website trường học trực tuyến trong đó có cả những trường Đại học hàng đầu như: Đại học California – Berkeley, Đại học Harvard và Đại học Chicago. Với hệ thống tính năng phức tạp và chặt chẽ giúp cho các lớp học online có chất lượng không thua kém gì các lớp truyền thống, một website học trực tuyến bao gồm một hệ thống tính năng mà chúng ta có thể tham khảo qua tại websitehoctructuyen.com để hiểu thêm. Hệ thống cũng không ngừng được nâng cấp và thay đổi để phù hợp hơn với nhu cầu của xã hội.

  • Thứ tư, không có hình thức duy nhất cho đào tạo trực tuyến. Các tổ chức và cá nhân thiết kế web Elearning luôn có nhiều định dạng và phương thức cho quá trình học tập như: đào tạo bằng các văn bản thuần túy thông qua thư điện tử, đào tạo bằng phương pháp đặc trưng tương tác ở mức độ cao thông qua các dịch vụ phương tiện phong phú. Ngoài ra, học trực tuyến qua mạng còn có thể cho phép học viên truy cập các liên kết bên ngoài, những mô phỏng chất lượng cao và các hiệu ứng sinh động. Chính vì thế, tùy thuộc vào mức độ học tập của học viên và quy mô của website học tập trực tuyến mà có nội dung cũng như phương pháp đào tạo thích hợp nhất.
  • E-Learning là gì?

Thực ra việc hiểu E-Learning là gì, những ứng dụng của nó trong giảng dạy ở Việt Nam còn chưa được hiểu một cách đầy đủ và sâu sắc. Theo quan sát của cá nhân tôi, có thể tạm phân việc ứng dụng E-Learning của các trường hiện nay thành 5 bậc:

Bậc 1, gồm 100% lớp học truyền thống;

Bậc 2, E-Learning chỉ là nền tảng lưu trữ và chia sẻ một số tài nguyên học tập;

Bậc 3, E-Learning được sử dụng rộng rãi hơn, nhiều tài nguyên hơn, nhưng lớp học trực tiếp vẫn là chủ đạo.

Bậc 4, E-Learning kết hợp trong phương thức và triết lý giáo dục, và trở thành một thành phần quan trọng của quá trình tổ chức lớp học với các triết lý như lớp học đảo ngược (flipped classroom). Đây là bậc cao. Ở mức độ này, có sự hiểu biết và đầu tư mạnh của lãnh đạo nhà trường, nhưng E-Learning vẫn chỉ là công cụ dạy và học chứ chưa thay đổi cấu trúc và mô hình vận hành của nhà trường.

  • Tuy nhiên, ở bậc 5, trường học đã thực sự chuyển đổi số hoàn toàn (digitalization) mô hình hoạt động của mình từ học tập, giảng dạy, quản lý, chất lượng. Ở bậc này nó thực sự thay đổi cách tiếp cận và chất lượng giáo dục.
  • Hầu hết các trường ở Việt Nam, theo quan sát chủ quan của các nhân, đang ở bậc 1, 2. Số ít ở bậc 3. Bậc 4 diễn ra ở một số môn học, ở một số trường lớn nhưng chưa mang tính hệ thống.
  • Dù đã xuất hiện khá lâu (khoảng 13-15 năm) ở Việt Nam nhưng ứng dụng của E-Learning vẫn khá thấp. Lý do cơ bản theo tôi là do số đông lãnh đạo và giảng viên đều là các thầy giáo “truyền thống”, chưa trang bị kỹ năng số và cũng ngại vượt ra khỏi vùng an toàn của chính mình. Cái cần bây giờ là giúp họ có được trải nghiệm sâu sắc với E-Learning, đào tạo kỹ năng số cho họ và động viên họ dám dấn thân thôi !
  • Trên thực tế, với vai trò là một chuyên gia tư vấn về hệ thống quản lý và phát triển năng lực lãnh đạo, cá nhân tôi quan sát nhận thấy rằng các doanh nghiệp đã có bước tiến khá xa trong ứng dụng E-Learning vì tính hiệu quả, chất lượng của nó. Thử tưởng tượng các doanh nghiệp có văn phòng, nhà máy, chi nhánh ở 10 tỉnh thành, và cần đào tạo cho 200 nhân viên thì học online trở thành một phương án hiệu quả như thế nào.

3. Dạy và học theo phương thức E- Learning: Nên hay không?

Thực tế đã nói lên một điều rằng, cho dù công nghê thông tin phát triển, các phương thức dạy và học trực tuyến trở nên phổ biến thì các trường Đại học cũng không thể bị xóa bỏ.

Xã hội vẫn cần các phương thức giáo dục truyền thống để giúp các bạn trẻ trưởng thành hơn. Tuy nhiên, xã hội cũng luôn cần các phương thức dạy và học trực tuyến (online) với những khám phá và nội dung truyền đạt hiệu quả hơn.

Các phương tiện trực tuyến như: mạng xã hội, các ứng dụng online ngày càng phát triển chính vì thế, học qua mạng cũng đang là một hiệu quả của thế giới thông tin điện tử toàn cầu. Phương thức E-Learning ra đời giúp cho học viên có thêm sự tìm kiếm thông tin, tài liệu hữu ích.

  • Lợi ích của E-Learning

E-learning có quá nhiều lợi ích cho giảng viên, học sinh và nhà trường:

Thứ nhất, đây là một phương thức tổ chức kiến thức hiệu quả và dân chủ. Cái hay nhất của E-Learning chính là một nền tảng tổ chức, chia sẻ và lưu trữ thông tin, kiến thức một cách rất hệ thống và dân chủ. Thử tưởng tượng, lúc 6 giờ sáng, tôi đọc được một bài báo hay có liên quan đến môn học, thì 5 phút sau, nếu đưa lên E-Learning, tất cả học viên tham gia khóa học đều có thể xem được bài báo đó và cùng thảo luận. Cũng như vậy, khi có được một tài liệu tốt, các học viên cũng có thể ngay lập tức chia sẻ. Đây chính là không gian học tập dân chủ và lành mạnh nhất.

Thứ hai, nó cho phép chúng ta dạy và học ở bất cứ nơi đâu, bất cứ lúc nào. Học viên ở mọi nơi, trong nước và quốc tế. Học viên có thể học bài vào bất cứ lúc nào thuận tiện với họ, học bao nhiêu lần cũng được, theo tốc độ và trí thông minh của mình. Lớp học truyền thống bắt buộc mọi người cùng học ở một thời điểm và vị trí, với cùng một tốc độ như nhau nên kém hiệu quả ở góc độ này.

Thứ ba, là việc chuẩn hóa chất lượng. Sau khi các nội dung giảng dạy được xây dựng và đưa lên hệ thống, thì nó minh bạch và trở nên chuẩn hóa. Giảng viên từ đó có thể liên tục cải tiến chất lượng, nhà trường cũng dễ dàng hơn trong việc quản lý và đảm bảo chất lượng.

Thứ tư, E-Learning cũng giải phóng giảng viên rất tốt. Thử tưởng tượng bạn dạy cùng một môn học cho 3 lớp/học kỳ, 2 học kỳ/năm, trong 5 năm liên tục, bạn sẽ dễ dàng trở thành “thợ dạy”. Với E-Learning thì khác. Sau khi đầu tư nghiêm túc cho các bài giảng và tài nguyên số, thì bạn được giải phóng để liên tục cải tiến và sáng tạo những nội dung mới cho môn học của mình. Sau khi học viên đã học những nội dung cơ bản, thì thời gian trên lớp có thể hoàn toàn dùng để thực hành, ứng dụng, và nâng cao. Mặt khác, khi học viên có những câu hỏi, giảng viên có thể tổng hợp và tạo ra một câu trả lời chuẩn trên hệ thống, cứ như thế nội dung môn học liên tục được cập nhật và cải tiến.

Thứ năm, E-Learning cũng tiết kiệm chi phí rất rõ. Chi phí (tài chính, thời gian, khả năng tiếp cận, nguồn lực khác) dành cho việc học thấp đi đáng kể đối với học viên. Đối với nhà trường, chi phí quản lý và tổ chức lớp học cũng giảm đáng kể. Học viên ở các vùng sâu, vùng xa đều có thể tham gia các khóa học trên E-Learning.

  • Các hiểu lầm về E-Learning

Việc dạy và học E-Learning đang gặp phải những hiểu lầm tai hại:

Đầu tiên, nhiều người quan niệm cách giảng dạy này có chất lượng thấp. Ở bậc 1, 2, 3 thì chất lượng thấp là đúng, nhưng do người dùng, do giảng viên, chứ không do E-Learning. Ngược lại, E-Learning chất lượng rất cao. Rất nhiều trường quốc tế và doanh nghiệp quốc tế đã xây dựng hệ thống riêng của mình. Về chuyện này nhiều doanh nghiệp đang đi trước các trường khá xa.

Thứ hai, nhiều người cũng nói rất nhiều về chuyện kém tương tác giữa giảng viên và học viên. Điều này không hoàn toàn đúng. Thực ra về mức độ thì hình thức này tương tác cao hơn vì học viên, giảng có thể trao đổi, trả lời, chia sẻ 24/7/365. Các hệ thống Live streaming (giảng dạy thời gian thực) hiện nay cho chất lượng một buổi lên lớp thời gian thực rất tốt, không kém gì các lớp học truyền thống, mà ưu điểm hơn là học viên và giảng viên không phải di chuyển và có thể xem lại buổi học bất cứ lúc nào.

4. Làm thế nào để dạy và học theo phương thức E-Learning có hiệu quả ?

Theo quan điểm cá nhân của tôi để dạy và học theo phương thức E-Learning có hiệu quả cần thực hiện tốt mô hình THIO sau đây:

  • Thành phần kỹ thuật ( Technoware -T ) Hạ tầng kỹ thuật: Hệ thống hạ tầng công nghệ thông tin – truyền thông ( CNTT-TT) dùng chung phải được đảm bảo dựa trên nền tảng phương tiện của công nghệ thông tin và truyền thông mới (New Information and Communication Technology) cụ thể:
  • Đường truyền internet cần phải có băng thông rộng;
  • Các web học tập đến từng môn học;
  • LMS ( Learning Management System), PC, và các trang thiết bị số thông minh;
  • Cổng thông tin điện tử;
  • Các phần mềm ứng dụng;
  • Khu, phòng, lớp học, phù hợp với công nghệ dạy học số;
  • Hạ tầng  kỹ thuật của các môn học cần phải đảm bảo:
  • Phòng quay phim, màn hình, projector hoặc smart TV… để quay bài giảng môn học;
  • Máy quay phim ( nếu có càng tốt), hoặc trang bị smartphone;
  • Cần có một hosting riêng, để cài đặt trên server máy chủ phần mềm MOODLE và có thể dùng chung, đảm bảo sự đồng nhất, và an ninh tài liệu, giáo trình, đề thi, bài tự đánh giá của người học, điểm, ngân hàng câu hỏi, dữ liệu phân tích…
  • Thành phần nhân sự  ( Humanware  – H ): Khi triển khai phương thức dạy và học mới như đã nêu trên, đội ngũ Giảng viên là lực lượng nòng cốt quyết định sự thành bại của phương thức học trực tuyến này. Đội ngũ Giảng viên phải tốn rất nhiều thời gian để nghiên cứu làm các tư liệu, và các phương tiện cho người học, để người học có thể học mọi lúc mọi nơi… Để chương trình này đạt được hiệu quả, nhất thiết cần phải có sự quan tâm động viên của các cấp quản trị của Nhà trường đối với đội ngũ Giảng viên về tinh thần, lẫn vật chất để họ yên tâm có động lực làm việc lâu dài, góp phần vào việc thực hiện thành công phương thức dạy và học E-Learning, để làm gia tăng hơn nữa chất lượng đào tạo thật sự…
  • Thành phần thông tin (Inforware – I ): Cần có hệ thống tài liệu, tư liệu được biên soạn đồng nhất để hướng dẫn việc sử dụng LMS, hệ thống NICT cho Giảng viên; Người học nhất là trong việc sử dụng phần mềm MOODLE để tạo ngân hàng đề thi, người học tự đánh giá năng lực học, quản lý kết  quả học tập. Thiết lập các kênh dạy và học tương tác trực tiếp giữa giảng viên và học viên qua các phần mềm truyền hình trực tuyến như Google Meet…Cần tạo ra mạng lưới thông tin liên kết  giữa nhà quản lý- giảng viên- người học… để học viên có thể tự học mọi lúc, mọi nơi… không gian mở, lớp học thông minh, văn phòng thông mình giữa Giảng viên - Học viên – Quản lý, có thể ngồi bất cứ nơi nào cũng có thể dạy và học, quản lý kết quả dạy và học đạt tiêu chuẩn mong đợi của các tổ chức trong và ngoài nước khi đánh giá, nhưng tiết kiệm được cơ sở hạ tầng, cũng như thời gian phải di chuyển đi lại…
  • Thành phần tổ chức ( Orgaware – O ): Cần phải có một cơ cấu tổ chức, nhân sự và một hệ thống chính sách phù hợp, hợp lý để thúc đẩy phương thức dạy và học theo kỹ thuật số E- Learning. Nhất quán đồng bộ từ định hướng, mục tiêu, chính sách, đến triển khai thực hiện. Tránh trường hợp  “đánh trống, bỏ dùi”, thiếu sự cam kết của các cấp quản trị của nhà trường.

 

  • 657YLS GỬI
  • GỬI
  • Ý kiến khách hàng
      “Sau khi tham dự khóa đào tạo này: Tôi mở rộng thêm kiến thức về quản ...”
    • Bà Phạm Thị Phụng Ngọc - Tổ trưởng sản xuất Công ty Cổ phần Nước giải khát Chương Dương
      “Tôi đã hiểu cơ bản về cấu trúc lương 3Ps, áp dụng cấu trúc lương theo ...”
    • Ông Nguyễn Thế Quốc Đại – Quản đốc Phân xưởng Công ty Cổ phần Trà Bắc
      “Qua khóa học tôi đã học được phong cách làm việc chuyên nghiệp ...”
    • Bà Lê Thị Thanh Thảo – Nhân viên giao dịch Công ty cổ phần điện lực Khánh Hòa
      “Qua khóa học tôi hiểu sâu hơn về quản trị sản xuất, giúp tôi hoàn ...”
    • Bà Nguyễn Thị Yến Oanh – Công ty Cổ phần Dệt may Quảng Phú
      “Tôi đã học được những công thức tính thời gian, mối quan hệ giữa năng suất ...”
    • Bà Vũ Thị Kim Anh – Trưởng phòng Hành chính - Nhân sự
      “Tôi đã học được khả năng lãnh đạo và vai trò trách nhiệm ...”
    • Ông Nguyễn Trọng Quý
      “Qua khóa học, tôi đã học cách nhận diện rủi ro trong mọi hoạt động của tố ...”
    • Bà Nhan Húc Quân – Tổng Giám đốc
      “Qua khóa học, tôi đã học được các phương pháp kiểm soát chi ...”
    • Ông Huỳnh Quốc Bảo – Kế toán trưởng
      “Thông qua khóa đào tạo tôi đã hiểu được nhiều kiến thức về thị trường, ...”
    • Bà Nguyễn Thị Thu Vang - Nhân viên Marketing
      “Qua khóa đào tạo tôi có thêm được những kiến thức cơ bản về Marketing, ...”
    • Ông Trần Xuân Sơn
      “Qua Khóa học Tôi đã học được các Kỹ năng: Kỹ năng bán hàng; Cách ...”
    • Bà Dương Thị Cẩm Tú - Tỉnh Trà Vinh
    NHẬP THÔNG TIN

    B8IJHM
    TOP